Baile Foclóir Nua Béarla–Gaeilge » FNBG »
Cuardaigh focal Gaeilge nó Béarla.
Focail chosúla: te · é · T · · tré
Tosach A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Seans gur foirm é de: téigh »
TORTHAÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
for duine, neach (mar a dúirt an té a dúirt é)
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
mír choibhneasta dhíreach (an té a chuireann an síol; an cat a d'ól an bainne; an síol a cuireadh san earrach); mír choibhneasta indíreach (an gort a gcuirtear an síol ann; an té a n-óltar a shláinte)
bail an té atá balbh
an té a bheannaíonn
maireachtáil (an Té a bhí agus atá agus a bheas go brách); focal a úsáidtear chun cáilíocht, bail nó staid a lua le duine nó rud (bhí aimsir bhreá ann; tá sé go maith; dá mbeadh am agam; conas tá sé?; ní bhíodh sé ag obair; beidh sé ag súil leat; ní raibh sé ach bliain d'aois)
bail an té atá camchosach; duine atá amhlaidh
compánach (céile comhraic, céile imeartha); an té atá pósta ag duine (bean chéile, fear céile)
bail an té atá coimhthíoch
bail an té nó an ruda atá cruinn
(le cúirt) an té a bhfuil an chúis curtha ina leith
neart nó fuinneamh (cumhacht leictreachais, cumhacht adamhach); údarás, ceannas (an té a bhí i gcumhacht); ábaltacht ar rud a dhéanamh; tír láidir nó mór le rá (na cumhachtaí móra)
gaiscíoch, laoch; an té a bhfuil gach iomaitheoir eile cloíte aige i gcluiche nó i mbabhta spóirt
= do3 , de + a5 (an chré dá ndearnadh sinn; gach pingin dá bhfuair sé; an té dá dtug mé gean)
bail nó cúrsaí an té atá daor nó faoi smacht nó ina sclábhaí
fán, bail an té atá ina dheoraí
an té a chruthaigh an domhan agus an saol (i measc Críostaithe agus Giúdach, etc.); neach osnádúrtha a adhrtar
paidir don té atá as láthair nó atá marbh
rud nach leat féin a thabhairt leat gan fhios don té ar leis é, gadaíocht
cion nó searc mhór (idir fear agus bean, nó idir dhaoine); léiriú ceana (níor ghráigh mé riamh é); an té a ghráitear (a ghrá mo chroí); déirc, gar (le grá dia orm a rinne sé é)
cineál de chodladh ina labhraíonn nó a ngníomhaíonn an té atá curtha faoi mar a ordaíonn an hiopnóisí dó
an té a fhaigheann rud ar iasacht
an té a thugann rud ar iasacht
fear nó bean inste, an té a d'inis nó a insíonn
bail an té nó an ruda atá iomarcach, nó a chaitear as obair toisc gan obair a bheith ann dó
bail an té nó an ruda atá liath
bail an té atá leithleach
is trua (an té) (is mairg a bheadh ag súil leis)
bail an té atá ina máthair
máthair an té atá pósta le duine
an té atá ag caint (is mé a rinne é; ná buail mé)
focal roimh bhriathar chun an diúltach a léiriú (an té nach bhfuil ciall aige; rún nach sceithfinn)
bail an té nach dtig leis codladh; dúiseacht (oíche ar neamhchodladh)
cás an té atá neirbhíseach
an té is airde céim ar airí rialtais
bail an ruda nó an té atá righin
ordú scríofa ar fhoirm chlóbhuailte a threoraíonn do bhanc suim áirithe airgid (as cuntas an scríbhneora) a íoc leis an té atá ainmnithe san fhoirm
an té is sine (sinsear na clainne, an teaghlaigh); do dhaoine féin romhat (ár sinsir romhainn)
bail an té nó an ruda a bhfuil snoí déanta air
duine atá níos óige nó níos ísle i gcéim; an té is óige, ísle etc.
bail an té atá spleách nó ag brath ar dhuine eile (gan spleáchas leat, duit); bladar, plámás
bail an té nó an ruda atá stálaithe
bail an té nó an ruda atá tobann
(thú faoi réir briathair) mír a sheasann don té a bhfuiltear ag caint leis (is tú a dúirt é; ní aithním thú)
brí a bhaint as (teanga a thuiscint; tuigfidh tú as); aithint (tuigim do chás; tuigim duit; thuig mé go raibh deifir ort); glacadh le (ná tuig gurb aon amadán é); ciall a bheith agat dó (an té nach dtuigeann ceol); samhlú (tuigeadh dom gurbh é a dúirt é); fáil le fios (ní hé sin a thuig mé uaidh); eolas (aois na tuisceana; lucht na tuisceana); bá, nádúr (is beag tuiscint atá ann)
an té ar leis (é)
Maidir leis an suíomh seo | Conas an suíomh seo a úsáid | Aiseolas | Inrochtaineacht | Breiseáin agus giuirléidí | Aip an tsuímh | An Draoi Gramadaí | Nuacht