lead1, s.1Luaidhe f. aSheet lead, leacluaidhe f. Sm.a: Lead shot, grán m luaidhe. bWhite, red, yellow, lead, luaidhe bhán, dhearg, bhuí. S.a. BLACK-LEAD 1. cWindow leads, luaidhe fuinneoige; laitís f luaidhe. 2Luaidhe f (cinn luaidhe). 3Nau: Aigeach m, luaidhe fheádóireachta. Deep-sea lead, aigeach m aigéin. P: To swing the lead, (i) bheith ag tomhas tairní; bheith ag cur an lae faoi bhruth; (ii) bheith ag caint go háibhéileach. 4Typ: Scair f.
lead2, v.tr.aCuirim luaidhe ar (cheann tí); clúdaím, feistím (rud) le luaidhe. bFish: Cuirim luaidhe ar (dhorú). cTyp: Scaraim. To lead out matter, ábhar a scaradh ó chéile.
lead3, s.1Treoir f -rach. aHe followed his master's lead, rinne sé mar a rinne a mháistir roimhe; lean sé lorg a mháistir. To give the lead, sampla a thabhairt. To give s.o. a lead, treoir a thabhairt do dhuine. bTo take the lead, (i) dul i gceannas; (ii) dul chun tosaigh. To take the lead of, over, s.o., dul chun tosaigh ar dhuine. I have an hour's lead over him, tá tosach uaire agam air. To be in the lead, a bheith ar tosach, ar tús cadhnaíochta. 2Cards: You have the lead, leatsa an tabhairt. Your lead!tabhair!He returned the lead, d'fhreagair sé an tabhairt; thug sé ar ais an dath céanna. 3Th: Príomhpháirt f. 4aMec.E: Fad m casaidh (i mbís). bMch: I.C.E: Luathú m (na hadhainte). cEl.E: (Angle of) lead of brushes, uillinn ghluaiste na scuaibíní (i ngineadóir). 5(For dog) Iall f. 6El.E: Seolán m, sreang f. Battery lead, seolaí m bataire.
lead4 .Iv.tr.1aGiollaím, treoraím, stiúraim. To lead s.o. into temptation, duine a thabhairt i gcathú. bTo lead the way, to lead the van, dul ar tosach (buíne). 2Giollaím (dall); cinnirim (capall); tugaim (madra) ar iall liom. If the blind lead the blind, má ghiollaíonn an caoch an dall. To lead s.o. home by the hand, duine a thabhairt abhaile ar ghreim láimhe. Led horse, capall agus giolla as a ceann; capall á cinnireacht. He is easily led, duine soghluaiste é. To lead a woman to the altar, bean a phósadh. F: She leads him by the nose, tá sé ar teaghrán aici. 3Tugaim ar (dhuine) rud a dhéanamh. That leads us to believe that. . ., tugann sin orainn a chreidiúint go . . ., tá le creidiúint againn uaidh sin go . . . I was led to the conclusion that. . ., tháinig mé ar an tuairim go . . . cuireadh ina luí orm faoi dheireadh go . . . 4aBainim (mo bheatha) as, caithim (saol sona). I lead a good, bad, life, bím dea-bheathach, drochbheathach. All roads lead to the races, tá aghaidh gach bóthair ar na rásaí. bHe led his wife a wretched life, a dog's life, thug sé saol cráite dá bhean. 5aTáim i gceannas (airm). bTéim ar tosach (rince). To lead an orchestra, bheith mar threoraí ag ceolfhoireann. To lead a movement, bheith i gceannas gluaiseachta. 6(In race, etc.) To lead the field, Abs.to lead, bheith ar tosach, chun tosaigh (ar chách); tosach a bheith agat (ar chách). 7Cards: Tugaim, lomaim (cárta). Abs.Who led?cé thug?II►lead, v.i.1(Of road) Téann(to, go dtí); tugann aghaidh(to, ar). Which road leads to Cork?cé acu bóthar Chorcaí?Door that leads into the garden, doras isteach sa ghairdín. 2It led to a good result, bhí toradh fónta air; tháinig toradh fónta dá bharr. This lead to the discovery of radium, is tríd seo a thángthas ar an raidiam. Everything leads to the opinion that . . ., tá gach dealramh ar an tuairim go . . . This remark led to a breach, tharraing an chaint sin achrann. It led to nothing, níor tháinig aon toradh air; ní raibh ann ach saothar in aisce.