Baile Foclóir Nua Béarla–Gaeilge » FNBG »
Cuardaigh focal Gaeilge nó Béarla.
Focail chosúla: blinn · glinn · inn · lainn · lann
Tosach A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Seans gur foirm é linn de: le »
TORTHAÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
linn1 bain2 poll uisce, lochán beag; loch, farraige
linn2 bain2 am, tréimhse (cúrsaí na linne, idir an dá linn) le linn i rith, i gcaitheamh (le linn na hoíche, m'óige)
TORTHAÍ GAOLMHARA SAN FHOCLÓIR BEAG
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
féilire, i bhfoirm leabhair de ghnáth, a thugann eolas faoin aimsir agus faoi nithe a tharlaíonn le linn na bliana
a bhaineann linne (ár muintir, ár dtír)
duine, neach, beo (an beo agus an marbh); beatha (le linn mo bheo); feoil íogair faoi ionga
sileadh as súile le linn codlata
i rith, le linn
glanadh na scornaí le brú pléascach aeir as na scamhóga le linn slaghdáin
éide gan muinchillí a chaitheann sagart le linn an Aifrinn
cion nó candam tomhaiste de bhia etc. a fhaigheann daoine le linn éigeandála; liúntas, riar
céim shiúil, an fad idir dhá rian coise le linn siúil
ordú míleata do dhaoine fanacht ina dtithe le linn tráthanna áirithe
braon leachta; braon uisce ón tsúil le linn goil
le linn, i rith (ar feadh an lae); ar fhad, ar fud (ar feadh an bhóthair, ar feadh na tíre); chomh fada le (ar feadh m'eolais nó mo chuimhne)
coinneáil duine ina phríosúnach gan triail le linn éigeandála i dtír
sa lá, le linn an lae
san oíche, le linn na hoíche
cois, in aice (a dhroim le balla; druid anall liom); buailte ar (dá mbeadh ceirín leis; bhí srian lena theanga); i dtreo (bhí a aghaidh linn, ina luí le gréin; tá súil aige léi); ar feadh (thit sé le haill; thart le bun na gcnoc, ag imeacht le sruth); in éineacht (bhí mé ar scoil leo; ná caith an hata sin leis); i bhfabhar (bhí an t-ádh leis; ar mhaithe liomsa); in aghaidh, chuig (ná bí liom; chuir sé an gadhar leo); ar feadh tréimhse áirithe (le trí lá anois; tá sé anseo le fada); i gcomparáid (chomh buí le hór; i gcomórtas le Seán); de chuid (ní liomsa é; cara liom é sin); ag, i seilbh (an bhfuil do chóta leat?; bhí siúl géar linn); ar aghaidh (abair leat; d'imigh sé leis; isteach libh); le cabhair (daoradh le feall é; léirigh le sampla é); ag leanúint (tá costas, deifir, leis); de thoradh (ar crith le heagla, plódaithe le daoine; tá an donas air le bréaga); chun (le greann a dúirt sé é); i dtuairim (ní dóigh liom é; is beag leis é); chun, le haghaidh (tá siad le pósadh, cad a bhí le rá agam; tá obair le déanamh) le + a4 = lena; le + ar3 = lenar; le + ár2 = lenár
loch beag; linn nó log uisce
cosúil le (mar an eala ar an linn); i gcáilíocht (lena fáil mar chéile); le haghaidh (mar thús ar an obair); de réir (gach dalta mar a oiltear); ar nós (lá mar seo); ar an dóigh (déan mar is ceart é); tuairim ar (míle nó mar sin); an chaoi (sin mar is fearr é); amhail is (mar a bheadh deifir air); toisc, ar an ábhar (mar go bhfuil cúis leis); san áit (mar a bhfuil siad)
meabhrán; cuntas achomair ar chruinniú etc., a mheabhródh cad a tharla lena linn
sliogán cosanta do bharr na méire le linn fuála
drong mhíleata i measc an phobail agus iad traenáilte le cabhrú leis an arm le linn géarchéime
mír a chuirtear le focal a chríochnaíonn ar chonsan nó ghuta caol chun béim a chur air (ár gcairdene; linne é sin; beimidne ann)
tús saoil (le linn m'óige); bail nó cuma óg; daoine óga
pléadáil; díospóireacht (ag plé na ceiste; tá plé a chirt ann); déileáil, truc (ní tusa atá ag plé linn)
oscailt i rud nó tríd; spás folamh (poll eochrach, poll sróine; rud a chur i bpoll); cúil, carn (poll prátaí, gairbhéil, móna); log, linn (poll uisce, poll snámha); farraige (dul go tóin poill); pluais (poll róin, poll coinín); áit ghránna (poll dubh; cé a mhairfeadh sa pholl sin?)
taoide an-ard le linn lánré nó nuaré; tuile (rabharta feirge); raidhse, flúirse (bhí rabharta ar bhia againn)
cathaoir speisialta do rí nó do bhanríon, etc. le linn deasghnátha
le linn, i gcaitheamh
loitiméireacht d'aon ghnó ar innealra, maoin etc., ag oibrithe, naimhde le linn cogaidh nó aon duine ar mian leis deireadh nó stop a chur le scéim nó cuspóir nó plean éigin
caint nó aitheasc a thugann sagart uaidh le linn Aifrinn, etc.
ainmhí beag mall agus sliogán cornánach ar a dhroim chun sleamhnú isteach ann le linn dainséir; ainmhí den saghas céanna ach é gan sliogán (seilide drúchta)
baint nó tarraingt le fórsa (shrac siad an t-éadach de; shrac an bád an t-ancaire); fadhbáil (táimid ag sracadh linn); babhta, tamall (sracadh breá codlata); neart, fuinneamh (fear a bhfuil sracadh ann)
torann a thagann as an scornach le linn codlata ó bheith ag análú tríd an mbéal agus tríd an tsrón
substaint bhán cosúil le plúr a fhaightear i bprátaí, i min bhuí etc.; ullmhóid de seo a úsáidtear chun éadaí a stalcadh le linn iarnála
líonadh agus trá na farraige dhá uair sa lá trí tharraingt na gréine agus na gealaí; tuile agus aife na farraige; sruth ag rith tríd an bhfarraige le linn tuile nó aife; tamall maith
druidim nó déanamh ar an áit seo; gabháil, gluaiseacht (tar an bealach seo; an dtiocfaidh tú linn?); sroicheadh, tarlú (tá an samhradh tagtha; tháinig a lá; teacht ar nead; tiocfar ort fós); foilsiú, nochtadh, fás (tháinig an síol; tháinig an leabhar amach; bhí na deora ag teacht); téarnamh (bádh eisean is tháinig mise); fás, forbairt (tháinig trua agam dó; tá an bláth ag teacht air; tháinig misneach dom); aontú (ní thagaim leat ann sin); bheith in ann (ní thig liom é a dhéanamh); sárú (ní ag teacht romhat é); trácht, lua (ós ag teacht thairis sin duit)
ábhar a dhóitear le linn searmanas creidimh le boladh breá cumhra a tabhairt
i ndiaidh uimhreacha; tréimhse seasca nóiméad (uair an chloig); am (den lá, den bhliain); spriocam (ar uair ár mbáis); linn (baois na huaire); ócáid, babhta (uair sa bhliain, uair éigin; an uair sin); aimsir, uain; oiread (dhá uair chomh fada leis)
Creidim ionat
Maidir leis an suíomh seo | Conas an suíomh seo a úsáid | Aiseolas | Inrochtaineacht | Breiseáin agus giuirléidí | Aip an tsuímh | An Draoi Gramadaí | Nuacht