start1, s.1Preab f, geit f, bíog f. He woke with a start, chlis sé as a chodladh. He gave a start, phreab sé, gheit sé. He gave a start of joy, phreab sé le teann lúcháire. To give s.o. a start, preab a bhaint as duine. S.a. FIT1 2. 2aTosú m, tosach m, tús m. To make an early start, tosú go luath. You will work here for a start, anseo a oibreos tú ar dtús. At the start, i dtosach báire. At the very start, i bhfíorthús na ngnóthaí; ar an gcéad iarraidh. From start to finish, ó thús go deireadh. F: To give s.o. a start, cúnamh chun tosaithe a thabhairt do dhuine. He made a good start, chuir sé tús maith ar an ngnó. To make a fresh start, tosú as an úire. bTo make an early start, imeacht go luath. Rac: Flying start, tosú m rothaig. Standing start, tosú gan rothag, ó bhonn. cSp: To give s.o. a start, buntáiste a thabhairt do dhuine. To get the start of s.o., duine a scoitheadh.
start2,Iv.i.1aPreabaim, bíogaim, geitim. The report made him start, bhain an t-urchar preab, geit, as. He started out of his sleep, chlis sé as a chodladh. bTo start aside, preabadh i leataobh. To start back, preabadh ar gcúl. He started to his feet, d'éirigh sé ina sheasamh de léim. He started from his chair, phreab sé aníos den chathaoir. Tears started from his eyes, tháinig frasa deor lena shúile. His eyes were starting out of his head, bhí a dhá shúil ag gabháil amach ar a cheann. 2(Of rivets) Léimeann. Nau: (Of ship's seams) Scarann. 3aTosaím. The play starts (off) with a song, tá amhrán mar thosú ar an dráma. To start at the beginning, tosú ag an tús. To start afresh, atosú, tosú as an nua. To start in life, dul i gceann an tsaoil. To start in business, dul i mbun gnóthaí. There were only six members to start with, ní raibh ann ach seisear i dtosach, mar thús. To start with we must . . ., i dtosach báire caithfimid ... He started by breaking his pen, an chéad rud a rinne sé a pheann a bhriseadh. Once he starts talking..., ó bhaineann sé amach sa chaint . . . bTo start (away, off, out, on one's way), cur chun bóthair; dul i gceann aistir. We start to-morrow, beidh muid ag imeacht amárach. He started back the next day, chas sé ar ais lá arna mhárach. F: He started out to write a novel, chuaigh sé i gceann úrscéal a scríobh. Only six horses started, ní dheachaigh ach sé chapall amach sa rás. c(Of car, etc.) To start off, bogadh leis. d(Of engine) To start (up), dul ar obair. IIv.tr.1Tosaím ar, cromaim ar (gnó, etc.). To start on a new bottle, buidéal nua a bhearnú. To start negotiations, dul i mbun caibidle, i ndáil chomhairle. To start life afresh, dul i gceann an tsaoil as an nua. To start doing sth., tosú ag déanamh ruda. To start crying, cromadh ar chaoineadh. It's just started raining, tá sé tar éis tosú ag báisteach. To start talking to s.o., caint a chur ar dhuine. 2aTo start (off) a horse at a gallop, capall a chur chun siúil ar chosa in airde. bRac: To start the race, an rás a scaoileadh. cVen: Dúisím (fia, etc.). 3aBunaím (gnó, páipéar, etc.); cuirim (scoil, etc.) ar bun. bTo start a fire, tine a adhaint. 4aTo start a clock, clog a chur sa siúl, ag gabháil. bDúisím, cuirim (inneall) ar obair, ar siúl. 5To start s.o. on a career, duine a chur le slí bheatha. It was I who started him, mise a chuir chun cinn é. Once you start him talking . . ., ón uair a gcuireann tú ag caint é . . . 6Scoiltim, scaraim (craiceann loinge); bainim léim as (seama); pléascaim (uamanna in éadach).
As we were starting what must he do but cut his finger, nuair a bhíomar ag imeacht céard deir tú leis a ghearr a mhéar!céard a dhéanfadh sé ach a mhéar a ghearradh!