hard,Ia.1Crua. To get hard, cruachan. Hard snow, sneachta cruaite. Hard muscles, matáin theanna. F: He is hard as nails, (i) tá miotal ar leith ann; (ii) níl trócaire ar bith ann. 2Doiligh, deacair. He is hard to please, is doiligh a shásamh. He is hard of hearing, tá moill éisteachta air. I.C.E: The engine is hard to start, tá an t-inneall deacair a dhúiseacht, righin chun gluaiste. I find it hard to believe it, is doiligh liom a chreidiúint. 3a(Of pers.) Géar, dian(to, towards, ar). Hard master, máistir géar. To be hard on s.o., bheith trom ar dhuine. He is hard on shoes, tá sé caifeach, trom, ar bhróga. bTo call s.o. hard names, ainmneacha géara a thabhairt ar dhuine. Times are hard, tá saol crua ann. Hard fact, an fhírinne lom. He has a hard time of it, tá saol anróiteach aige. F: Hard lines! hard luck!tá go dona!cHard to the touch, crua le mothú. Hard water, uisce crua. U.S: Hard drinks, deochanna meisciúla. Phot: Hard print, prionta crua. 4Hard work, obair anróiteach, throm. It is hard work for me to . . ., is deacair dom . . . Hard drinker, pótaire mór. Hard fight, troid chrua. Hard match, cluiche géar. It is a hard blow for him, is trom an buille air é. He tried his hardest, rinne sé a sheacht ndícheall. S.a. LABOUR1 1. 5aHard frost, sioc crua. Hard winter, geimhreadh crua. bW.Tel: Hard valve, cruachomhla f. ►hardly, adv.1Go crua, géar, etc. To deal hardly with s.o., bheith géar ar dhuine. Hardly-contested match, cluiche díbhirceach. cThe victory was hardly won, bua ceannaithe a bhí ann. 2aShe can hardly read, níl ann ach, ní mó ná, go dtig léi léamh. He had hardly escaped when . . ., ní raibh sé ach éalaithe nuair . . . You will hardly believe it, ar éigean a chreidfeas tú é. I hardly know, ní mó ná go bhfuil a fhios agam. I need hardly say . . ., ní gá dom a rá . . .There was hardly anyone present, is ar éigean a bhí aon duine ann, Hardly ever, go fíorannamh, uair sa naoi n-airdHe could hardly have said it, ní móide go ndúirt sé é. II►hard, adv.1aPull it hard, tarraing go teann é. He struck it as hard as he could, bhuail sé é le hiomlán a mheáchain. To throw a stone hard, cloch a chaitheamh le teannadh. To hit hard, bualadh go trom. He was looking hard at me, bhí a shúile sáite ionam. To beg hard, guí go dúthrachtach. To think hard, machnamh go domhain. To work hard, oibriú go crua. He is hard at work, tá sé ar a dhícheall ag obair. He is always hard at it, bíonn sé i gcónaí sáite ina chuid oibre. It is freezing hard, tá sé ag sioc go crua. It is snowing hard, tá sé ag plúchadh sneachta. bIt will go hard with him, rachaidh sé rite leis. cNau: Hard over!líon an stiúir!Hard a-port!iomlán ar do chlé!To be hard up (for money), bheith ar phócaí folamha; bheith scagáilte. To be hard up for sth., bheith go mór i riachtanas ruda. 2Le dua, go duaisiúil. Hard-earned wages, tuarastal a saothraíodh le dua. S.a. DIE2 1. 3Hard by, in aice láithreach. To follow hard on s.o., bheith sna sála ag duine. It was hard on midnight, bhí sé ag tarraingt ar an meán oíche; bhí an meán oíche ann ach sa bheag.