Baile Foclóir Nua Béarla–Gaeilge » FNBG »
Cuardaigh focal Gaeilge nó Béarla.
Focail chosúla: aen · an · an- · ana · ané
Tosach A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Seans gur foirm é ann de: i »
TORTHAÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
ann1 dob i mbeith (tá an saol ann); beo (nuair a bhí m'athair ann); ar fáil (tá an t-earrach ann); sa láthair (bhíomar ann in am); san áireamh (bhíomar triúr ann); inmhe (nuair a tháinig ann dó); in áit nó go háit áirithe (bhí mé ann roimhe, tá mé ag dul ann) níl ann ach is ar éigin (níl ann ach go n-aithním iad) ann as beo ar éigin (tá sé ann as)
ann2 ainmfh in ann (in abairt) ábalta
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
mír choibhneasta dhíreach (an té a chuireann an síol; an cat a d'ól an bainne; an síol a cuireadh san earrach); mír choibhneasta indíreach (an gort a gcuirtear an síol ann; an té a n-óltar a shláinte)
an méid atá, a bhí etc. (sin a bhfuil ann; d'imigh a raibh i láthair)
(déan é ach ná caith an lá leis); taobh amuigh de (ní raibh ann ach an triúr againn; níl ann ach go n-aithním é; ach amháin mé féin); ar acht go (tá sé blasta ach salann a chur air); chomh luath is (ach mise greim a fháil air); murach (ach grásta Dé)
ceann den dá rud chrua cosúil le cnámh a fhásann ar cheann ainmhithe áirithe (ar nós eallach, fianna etc.); cuach óil; gob (diallaite, ancaire, etc.); gléas ceoil gaoithe (a bhíodh déanta as adharc uair amháin, ach gur gléas miotail atá inniu ann); gléas rabhaidh (i bhfeithicil)
rud a bhfuil nuacht mhór ann; a mhór mar a dhéanfaí de dhuine
a bhfuil aer breá ann; éadrom sa chroí agus san aigne; giodamach
stopadh srutha i bpíopa nó i gcaidéal trí aer a ligean isteach ann
duine a chreideann nach féidir a chruthú go bhfuil Dia ann
fráma ar bhalla le huirlisí a choinneáil ann
duine a chreideann nach bhfuil Dia ann
aon rud beo (ach amháin planda) a bhfuil mothú agus cumas gluaiseachta ann; aon bheithíoch ceathairchosach
ball ar bith den chruinne a bhfuil spás ann do dhuine nó do rud; achar atá curtha ar leith do ghnó áirithe (áit cathaoireach); comharsanacht (duine ón áit); sealúchas (teach agus áit); suíomh áirithe (m'áit sa rang; tá sé as áit)
leabhar a gcoinnítear stampaí, grianghraif, etc. le chéile ann
a bhfuil aol ann; ar ghile an aoil
rud amháin ann féin; caighdeán tomhais (is é an punt an t-aonad airgid atá in Éirinn)
coirce, cruithneacht, eorna agus a leithéidí; grán a bhfuil bia ann
baile eile ina mothaíonn duine chomh sásta ann lena bhaile féin
baile a bhfuil sráideanna agus a lán tithe ann
amhrán nó dán simplí a bhfuil scéal ann
mias uisce; aon áit leathan a mbíonn uisce ann
toradh fada buí a bhfuil bia bog milis ann
seomra mór in ospidéal agus leapacha do dhaoine breoite ann; roinn riaracháin de chathair
i do bheatha, ar an saol; a bhfuil brí nó teas nó cumhacht ann (sreang bheo, aibhleog bheo, bolcán beo); beoga
maireachtáil (an Té a bhí agus atá agus a bheas go brách); focal a úsáidtear chun cáilíocht, bail nó staid a lua le duine nó rud (bhí aimsir bhreá ann; tá sé go maith; dá mbeadh am agam; conas tá sé?; ní bhíodh sé ag obair; beidh sé ag súil leat; ní raibh sé ach bliain d'aois)
an chuid den chorp a bhfuil an goile agus na putóga ann; mála (bolg saighead); boilsc (bolg seoil); áit le lasta a chur ann (bolg loinge); lár (bolg an chuain, i mbolg an lae)
cruinneán leachta a mbíonn aer gafa ann; lampa beag gloine a dtagann solas leictreach as
cineál d'fhungas a mbíonn an pór ann ar nós púdar a sceitheann nuair a bhíonn sé aibí
bosca a gcoinnítear compás loinge ann
bosca a n-éistear faoistiní ann
éadach olla agus patrún páircíneach ann
árthach agus lámh air chun uisce nó leacht eile a iompar ann
árthach gloine a bhfuil scóig air agus a gcoinnítear deochanna ann
glasra agus duilleoga móra glasa nó corcra air agus croí crua geal ann
rud nó focail a deirtear; labhairt; guth (d'aithin mé a chaint); abairt, rá (tá cainteanna deasa aige); comhrá (dul chun cainte le duine); aitheasc; óráid (cé a thug an chaint aréir?); ráiteas (is é do chaint féin é); ráfla, iomrá (níl ann ach caint; caint san aer)
tréithe uile duine a dhéanann duine ar leith de; pearsa i ndráma nó i scéal; duine corr nó aisteach, duine ann féin ar fad
cineál de bhosca chun rudaí a choinneáil nó a iompar ann (cás seod, veidhlín); fráma; áit a gcoinnítear éan nó ainmhí mar pheata
árthach faoi chlúdach a mbruitear bia ann agus a riartar as é
lamháilte, cead a bheith ann chuige; ceadmhach
crann síorghlas buaircíneach agus adhmad crua ann
bosca a gcoinnítear tae ann
cóir (ceart agus éigeart); teideal (ceart vótála); cothrom (tá seasamh a chirt ann); cion (fuair sé a cheart); fírinne, rud fíor nó cruinn (tá an ceart agat)
ceardlann gabha agus teallach ann chun miotal a théamh
a bhfuil céasadh ann nó ag baint leis, peannaideach
tugtha do cheathanna, cith anois agus cith arís ann
canadh; aon chóiriú fuaimeanna a bhfuil binneas ann; amhrán, dán; brí, fuinneamh (tá sé lán de cheol)
ar chor ar bith, in aon chor (ní raibh sé ann chuige)
leabhar tagartha agus an-chuid eolais ghinearálta ann nó eolas ar ábhair speisialta
furasta cigilt a chur ann nó air
soitheach éadomhain le him, bainne, etc. a choinneáil fuar ann
mearbhall, speabhraíd a thugann ar dhuine rud a fheiceáil nach bhfuil ann
Creidim ionat
Maidir leis an suíomh seo | Conas an suíomh seo a úsáid | Aiseolas | Inrochtaineacht | Breiseáin agus giuirléidí | Aip an tsuímh | An Draoi Gramadaí | Nuacht