Baile Foclóir Nua Béarla–Gaeilge » FNBG »
Cuardaigh focal Gaeilge nó Béarla.
Focail chosúla: rialta · rialtán · riast · triala · altair
Tosach A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
TORTHAÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
rialtas fir1 grúpa daoine a cheaptar chun tír a rialú; an rialú a dhéanann siadsan; córas rialaithe (rialtas daonlathach)
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
léarscáil farraige mar aon le cóstaí, taoidí, doimhneacha agus tanaíocha, agus baill chontúirteacha eile; cáipéis scríofa oifigiúil ina dtugtar cearta agus pribhléidí, go háirithe ceann a thagann ó cheann stáit nó ó rialtas (cairt baile, cairt cathrach)
feidhmeannach oifige a thugann aire do cháipéisí, do chuntais etc.; feidhmeannach cúirte nó rialtais áitiúil (cléireach baile); feidhmeannach eaglaise a fhriothálann ar an sagart agus ar chúraimí an tsagairt
rialtas dhá pháirtí nó níos mó
stát ina bhfuil rialtais ar leith freagrach do na réigiúin éagsúla ach rialtas amháin os a gcionn freagrach don stát uile
córas rialtais faoinar leis an stát gach cineál tionscail agus tráchtála agus gan aon mhaoin phríobháideach in ainm is a bheith ann (mar atá sa tSín etc.)
cineál rialtais arb iad na daoine a thoghann na baill go saorálach mar theachtaí uathu féin
córas rialtais (faoi dheachtóir go minic) a smachtaíonn gach uile rud sa tír agus nach gceadaíonn gníomh ná focal ina choinne
rialtas dá cuid féin ag tír
airgead a íocann rialtas chun cabhrú le tionscal nó le seirbhís toisc an chabhair sin a bheith ar mhaithe leis an bpobal mór (ar nós airgead a íoctar chun praghas bia a choinneáil íseal)
gan a bheith amuigh (tá na ba istigh); tar éis teacht (tá an bád, an traein, istigh); i gcumhacht nó in oifig (tá rialtas nua istigh); is faide isteach (éadach istigh, an seomra istigh); tar éis teacht nó dul isteach, faoi bhallaí, faoi chlúid; cairdiúil, sásta (bheith istigh leis an sagart; istigh leat féin); críochnaithe (tá bliain eile istigh)
na daoine go léir a chónaíonn in aon tír nó faoi aon rialtas le chéile; lucht aon chine
bealach gabhála; cead scríofa (pas fillte); cead imeachta (bíodh do phas agat anois); cead taistil thar lear ón Rialtas; giota beag, beagán (pas déanach, pas beag fuar); caighdeán faoi bhun onóracha i scrúduithe
córas rialtais gan rí gan bhanríon, agus uachtarán tofa mar cheann air, mar atá in Éirinn
staidéar ar chúrsaí rialtais; cúrsaí polaitiúla
a bhaineann leis an rialtas nó leis an bpolaitíocht
comhaontú scríofa a dhéantar le comhlacht árachais; cúrsa aontaithe oibre nó gnímh (polasaí rialtais)
an té is airde céim ar airí rialtais
duine a shantaíonn athruithe móra, go háirithe i gcúrsaí rialtais
athrú bunúsach i gcúrsaí tíre; treascairt rialtais ag lucht ceannairce
rith, bainistíocht; stiúradh ranna rialtais, gnó etc.
duine a dhéileálann le comhfhreagras agus le páipéir rúnda d'fhostóir, do ghnólacht, do roinn Rialtais, do chumann etc.
ball de stát agus é faoi réir a rialtais agus a dhlíthe
obair do dhuine eile, obair aimsire; obair i bhfórsaí nó i ranna an rialtais; na hoifigigh sna ranna sin agus an obair a dhéanann siad (an státseirbhís); searmanas diaga nó eaglasta
muintir uile aon tíre faoin rialtas céanna; críoch nó cuid de thír atá nasctha le cinn eile faoi aon rialtas amháin (mar shampla, Stáit Aontaithe Mheiriceá); an rialtas (agus a chuid feidhmeannach); dínit, stáidiúlacht
duine atá gafa le cúrsaí rialtais, go háirithe duine a chruthaíonn é féin tuisceanach oilte
roinn rialtais atá i gceannas ar chúrsaí airgid na tíre; ciste náisiúnta
na ranna agus na brainsí éagsúla de sheirbhís an rialtais ach amháin na fórsaí slándála
cos nó trunc crainn; cos cabáiste etc.; ceap (gunna, ancaire, céachta); fréamh (focail); pór (daoine); ainmhithe feirme, eallach; stór earraí; airgead a infheistítear i ngnó nó a thugtar ar iasacht don rialtas; leacht ina mbruitear feoil is cnámha is glasraí mar bhunús d'anraith
ceannaire, rialtóir; príomh-aire (rialtais)
rialtas tíre faoi cheannas uaisle
dlínse (údarás an rialtais); dealramh na fírinne (scéal gan údarás); tiarnúlacht (ba mhór an t-údarás duit é); cuallacht agus cumhachtaí speisialta aige (údarás áitiúil)
Maidir leis an suíomh seo | Conas an suíomh seo a úsáid | Aiseolas | Inrochtaineacht | Breiseáin agus giuirléidí | Aip an tsuímh | An Draoi Gramadaí | Nuacht