fall1, s.1aTitim f. Th: Ísliú m (an bhrait). He had a fall, baineadh leagan m as. He is riding for a fall, tá sé ag tuar na tubaiste dó féin. bWr: (i) Treascairt f; (ii) babhta m. To try a fall with s.o., babhta iomrascála, coraíochta, a dhéanamh le duine. cThere has been a heavy fall of snow, tá brúcht, duartan, trom sneachta caite aige. 2The fall of the day, an tráthnóna m, deireadh an lae. The fall of the year, an fómhar. 3aUsu. pl.Eas m -a. bHyd.E: Airde f titime (uisce easa). 4aÍsliú m (locha, baraiméadair, gutha). bClaonadh m (díon tí, etc.). cÍsliú m, laghdú m (luacha). 5Turnamh m (dúna, impireachta). Fall from grace, béim f síos. The Fall, titim f an chine dhaonna. 6Maidhm f talún.
fall2, v.i.Titim.1aTo fall to the ground (from on high), titim go talamh. To fall off a ladder, titim (anuas) de dhréimire. He fell on his feet, (i) tháinig sé anuas ar a chosa; (ii) bhí an t-ádh ina chaipín. He fell into a trap, rugadh i sáinn air, thit sé i ngaiste. He fell into enemy hands, ghabh an namhaid é. To let fall, (i) ligean do (phláta) titim; (ii) (an dallóg) a ísliú; (iii) (ingear) a tharraingt. He let the word fall, sciorr an focal uaidh. Night is falling, tá an oíche ag titim. bHis hair fell over his shoulders, bhí a chuid gruaige anuas thar a ghuaillí. cChristmas falls on a Friday this year, ar an Aoine a bheas lá Nollag i mbliana. 2(From standing position) aTitim (as mo sheasamh, i mbun mo chos). To fall to the ground, titim ar an talamh. He fell full length, síneadh ó sháil go rinn é. To fall on one's knees, titim ar do dhá ghlúin. To fall by the sword, bás de rinn a fháil. To fall (to temptation), géilleadh do chathú. b(Of building) Titeann. To fall to pieces, titim as a chéile. cWhen Drogheda fell, nuair a gabhadh Droichead Átha. The Government has fallen, tá an Rialtas briste. 3a(Of tide) Tránn; (of barometer) titeann, íslíonn; (of wind) maolaíonn, titeann; (of sea) ciúnaíonn; (of price, etc.) íslíonn, laghdaíonn. F: His stock is falling, tá a chlú ag dul i léig. b(Of ground) Íslíonn, téann le fána. Mth: (Of curve) Laghdaíonn. Her eyes fell, chúb a súile. His face fell, tháinig dreach díomách air. cNau: To fall to leeward, titim faoin ngaoth. dTo fall from one's position, béim síos a fháil. To fall in esteem, meas a chailleadh. 4aThe sunlight falls on the peaks, dealraíonn an ghrian ar na beanna. A sound fell (up)on my ear, bhuail fuaim mo chluasa. bShe fell upon his neck, chaith sí a dhá láimh timpeall ar a mhuineál. He fell upon his food, luigh sé isteach ar a bhéile (le hairc). To fall (up)on the enemy, dul i ngleic leis an namhaid. c(Of river) Ritheann (isteach san fharraige, faill etc.). 5aIt fell to her share, thit sé uirthi. The blame falls upon . . ., tá an milleán ar . . . The responsibility falls on me, is mise atá freagrach ann. It falls on me to..., ormsa atá sé..., tá sé de dhualgas ormsa . . . It fell to me to . . ., ar mo cheannsa a thit sé . . . It falls within article ten, tá sé i gceist in alt a deich. b(Of pers.) He fell under suspicion, luigh amhras air. To fall across s.o., bualadh le duine trí thaisme. To fall on a means of doing sth., teacht ar shlí chun rud a dhéanamh. He fell on evil days, chas an roth tuathal air. cI soon fell into their ways, ba ghearr gur éiríos cleachta ar a nósanna. To fall into a habit, tosú ar nós a chleachtadh. To fall out of a habit, nós a thabhairt suas. To fall into error, dul in earráid. 6Pred.aHe fell sick, buaileadh tinn é. (Of post) It fell vacant, tharla dó a bheith folamh. bHe fell a victim to drink, fuair an t-ól an lámh in uachtar air. 7To fall to sth., to doing sth., cromadh ar rud, ar rud a dhéanamh.