hand1, s.1Lámh f, crobh m. aWalking on his hands and knees, ag siúl ar a cheithre boinn. To vote by a show of hands, vótáil le lámha. He held the pen in his hand, bhí an peann ina láimh aige. He took her by the hand, rug sé ar láimh uirthi. To give her hand to a suitor, fear a ghlacadh mar chéile. Take it in, with, both hands, beir le do, i do, dhá láimh air. Here's my hand on it!seo mo lámh duit air!F: margadh é!To lay hands on sth., lámh a leagan ar rud. I cannot lay my hands on it now, ní féidir liom é a aimsiú faoi láthair. If anyone should lay a hand on you, má leagann aon duine méar ort. Hands off!ná leag lámh air!Hands up!lámha in airde!He acted towards them with a heavy hand, d'imir sé an t-ansmacht orthu; ba throm lorg a láimhe orthu. Believers in the strong hand, daoine a chreideas sa láimh láidir. bTo set, put, one's hands to a task, tosú, cromadh, ar obair. He can turn his hand to anything, tá lámh ar an uile chineál aige. What can you turn your hand to?cén cheird atá agatsa?He never did a hand's turn, níor rinne sé buille oibre riamh. He had a hand in it, bhí lámh aige ann; bhí baint aige leis. To lend, give, s.o. a hand, lámh chuidithe a thabhairt do dhuine. I got a friend to bear a hand, fuair mé cara a thug lámh chuidithe dom. cHe has his hands full, tá a bhonn agus a chíoradh air; tá a shá ar a chúram. I have a lot of work on hand, tá go leor oibre idir lámha agam; tá go leor ar m'aire. I got it off my hands, chuir mé díom é. She is off my hands, tá mé réidh léi. Com: Goods left on our hands, earraí a fágadh againn (gan díol). To change hands (of thing), dul ó dhuine go duine. To fall into enemy hands, titim idir lámha, i láimh, an namhad. He is in good hands, (i) tá sé ar láimh a charad; (ii) tá sé ag máistir maith. You should put yourself in his hands, ba chóir duit tú féin a chur faoina chúram sin. He put the matter in the hands of a lawyer, thug sé an cás do dhlíodóir. My fate is in your hands, tá mo leas agus m'aimhleas ag brath ort. I have him in the hollow of my hand, tá sé ar mo mhian agam; tá sé faoi bhois an chait agam. 2adv.phr. aTo be (near) at hand, bheith in aice láimhe, in aice láithreach, lámh liom (leat, etc.). Spring is at hand, tá an tEarrach ar ghort an bhaile. Christmas was (close) at hand, bhí an Nollaig buailte linn (leo, etc.). I have money at hand, tá airgead ag an láimh agam. bIt was made by the hand, le láimh a rinneadh é. To bring up a child by hand, páiste a thógáil ar an mbuidéal. To send a letter by hand, litir a chur le teachtaire. cHat in hand, go humhal. Gun in hand, gunna i nglac. He has so much money in hand, tá an oiread seo airgid faoi réir aige. Stock in hand, earraí ar láimh. S.a. CASH1 . The matter in hand, an scéal atá idir chamáin. To take sth. in hand, cúram ruda a ghabháil. I have a piece of work in hand, tá obair idir lámha agam. To have a horse well in hand, capall a bheith faoi smacht agat. He kept himself well in hand, choinnigh sé smacht air féin. dWork on hand, obair idir lámha. He took too much on hand, ghlac sé an iomarca faoina chúram féin. Supplies on hand, lón ar láimh. eOn the right hand, ar an taobh dheas. On every hand, on all hands, ar gach taobh. On the one hand ..., sa chéad chás de ... On the other hand, os a choinne sin . . . fTo do sth. out of hand, rud a dhéanamh ar an láthair. To shoot s.o. out of hand, duine a chaitheamh as láimh. To get out of hand, dul ó smacht. These children are quite out of hand, níl múineadh ná stiúradh ar na páistí seo. gYour parcel has come to hand, tá do bheartán ar fáil. Your favour of the 4th inst. to hand, tháinig do litir den 4ú lá. F: He'll use the first excuse to hand, tabharfaidh sé an chéad leithscéal a thiocfas chun a bhéil. hThey are hand in glove with one another, tá siad ag obair as lámha a chéile. iThey were hand in hand, bhí greim láimhe acu ar a chéile. Here stock-raising goes hand in hand with agriculture, bíonn tógáil beithíoch agus an churadóireacht ar siúl in éineacht anseo. jHand over hand, hand over fist, gach dara lámh. He is making money hand over fist, tá sé ag mámáil airgid. kHand-to-hand fight, gráscar m lámh. lHe lives from hand to mouth, níl aige ach ón láimh go dtí an béal. mRac: He won hands down, bhain sé gan bhraodar. 3(Pers.) aOibrí m. To take on hands, oibrithe a fhostú. Nau: The ship's hands, foireann na loinge. All hands on deck!an uile dhuine ar deic! (Of ship) She was lost with all hands, cailleadh í féin is a raibh ar bord. S.a. DECK-HAND, FACTORY-HAND, etc. bHe is a good hand, a great hand at it, tá lámh mhaith, scoith láimhe aige air; is é atá deas air. An old hand at the work, seaneolaí ar an obair. 4aScríobh m, scríbhneoireacht f, peannaireacht f. Round hand, scríbhneoireacht chomhchruinn. Running hand, scríbhneoireacht reatha. He writes a good hand, tá lorg maith láimhe aige. bHe set his hand to the agreement, chuir sé a ainm leis an margadh. Under your hand and seal, sínithe agus séalaithe ó do láimh féin. Note of hand, bille m láimhe; nóta m gealltanais. 5Cards: aLámh f. He is holding his hand, ag fanacht le háiméar atá sé. bCluiche m. Let's have a hand of twenty-five, bíodh cluiche cúig fichead againn. 6Farr: (Of horse) Fifteen hands high, cúig lámha déag ar airde. 7aTyp: Méar m. b(Of signpost) Méar eolais. c(Of watch, barometer) Snáthaid f. 8aHand of pork, gualainn f muiceola. bHand of bananas, crobhaing f bananaí. 9Dom.Ec: Scotch hands, priontaí mpl ime. 10(Attrib). Hand luggage, bagáiste láimhe. Hand lamp, lampa láimhe.
hand2, v.tr.1To hand a lady into a carriage, lámh a thabhairt do bhean isteach i gcarráiste. 2Sínim. To hand sth. to s.o., rud a shíneadh chuig duine.