lay2, a.aEcc: Tuata, neamheaglaiseach. Lay brother, bráthair tuata. Lay sister, siúr thuata. Lay clerk, tuathchléireach m. bF: To the lay mind, in aigne an tuata.
lay3, s.1F: Ceird f, iomaire m. 2Casadh m (téide). 3Lay of the land, suíomh m, luí m, na talún. 4Typ: To mark the lay on a page, an leagan amach a rianadh ar leathanach. Lay-mark, marc m rianaithe.
lay4, v.tr.1Luím, leagaim. aTo lay s.o. low, flat, (i) duine a chur ina luí; (ii) duine a threascairt. To lay a building in ashes, foirgneamh a dhó go talamh, a fhágáil ina luaithreach. To lay low an empire, impireacht a choscairt. b(Of wind) Leagann (an t-arbhar). 2(Cause to subside) aLeagann (smúit); ciúnaíonn (tonnta, etc.). bDíbrím (taibhse), cuirim (taibhse) faoi chónaí. To lay s.o.'s fears, suaimhneas aigne a chur ar dhuine; an eagla a bhaint de dhuine3(Deposit) Cuirim, leagaim anuas(sth. on sth., rud ar rud). To lay one's hand on s.o.'s shoulder, lámh a leagan ar ghualainn duine. She laid her head on the pillow, lig sí a ceann ar an bpiliúr. I have nowhere to lay my head, níl áit agam a leagfainn mo cheann. To lay s.o. to rest, in the grave, duine a shíneadh san uaigh. 4(Of bird) Beireann (ubh). 5Cuirim (geall); cuirim (airgead) i ngeall. To lay so much on a horse, an oiread seo a chur ar chapall. To lay sixpence on a colour, réal a chur ar dhath. To lay that. . ., geall a chur go . . . 6(Place) aTo lay a spark to the train, tine a chur, a thabhairt, don phúdar. To lay a ship alongside (the quay), long a shíneadh le cé. bArtil: Pointeálaim (gunna mór) ar (rud); beartaím (gunna mór). 7Cuirim isteach (iarratas). Jur: To lay a complaint, gearán a dhéanamh. To lay an information, eolas a thabhairt. S.a. CLAIM1 2. 8(Impose) aGearraim (pionós, fíneáil, dualgas)(upon s.o., ar dhuine). bTo lay a tax on sth., cáin a chur ar rud. To lay the blame on s.o., an milleán a chur ar dhuine. cTo lay a stick on s.o.'s back, to lay into s.o., bata a thabhairt do dhuine. He laid about him, bhuail sé faoi agus thairis. 9a(Dispose, arrange) Cuirim síos, leagaim (cloch bhoinn, brící, cábla, brat urláir). To lay the table, an bord a fheistiú chun béile. Lay for three, cóirigh do thriúr. To lay a fire, ábhar tine a chur síos. Navy: To lay a mine, mianach a chur. bCuirim (súil ribe, eangach). cTo lay an ambush, luíochán a dhéanamh, a bheartú. dBeartaím, ceapaim, meabhraím (comhcheilg). To lay a scheme to do sth., beartú chun rud a dhéanamh. eThe scene is laid in Paris, i bPáras a tharlaíonn na himeachtaí. fNau: To lay a course, cúrsa a leagan(for, ar). 10Ropem: Casaim (téad).