work1, s.1aObair f. To be at work, bheith ag obair, i gceann oibre. The forces at work, na fórsaí atá faoi réim. To set to work, cromadh ar obair; luí chun oibre. To set a machine, s.o., to work, meaisín, duine, a chur ag obair. To go the right way to work, dul i gceann, cur chun, oibre, mar is ceart. The work is suspended, tá sos ar an obair. Water works, oibreacha uisce. Health work, cúram m sláinte. bI have so much work to do, tá an oiread sin oibre le déanamh agam. A piece of work, tasc m. The brandy did its work, chuaigh an branda i gcion. He has his work cut out for him, tá lán na lámh aige. You have your work cut out with him, gheobhaidh tú do dhóthain dá dhuasan. To do s.o.'s dirty work, na hurchair a chaitheamh do dhuine. Day's work, obair, saothar m, lae. F: It is all in the day's work, nach cuid de mo ghnó é. cIt was bloody work, ba mhillteanach an t-ár é. Thirsty work, obair thartmhar, spallta. S.a. SHORT1 I. 1. 2aThe works of God, oibreacha, fearta mpl, Dé. Good works, dea-oibreacha. bSaothar m, obair f. A historical work, leabhar, saothar, staire. The works of Keating, scríbhinní Chéitinn, A work of art, saothar ealaíne. 3To be out of work, bheith gan obair, díomhaoin. To throw s.o. out of work, duine a chur amach as obair. 4Defensive works, oibreacha cosanta. 5pl.Public works, oibreacha poiblí. Constructive works, oibreacha tógála. 6pl.Oibreacha (cloig). 7Monarcha f -n, ceárta f, Gas works, monarcha, déantús m, gáis. Iron works, ceárta f iarainn. 8Chased work, obair fheagánaithe. Lace-work, obair lása. 9Nau: Upper works, uachtar m (loinge).
work2 .Iv.i.1aOibrím. He worked hard, d'oibrigh sé go crua, go dian. To work with a needle, a scythe, dul i gceann, i mbun, snáthaide, speile. To work like a horse, obair chapaill, sclábhaíocht f, meirse f, a dhéanamh. He never did a day's work, ní dhearna sé lá maitheasa riamh. I am working at a book, tá mé ag obair ar, ag gabháil do, ag plé le, leabhar. bTo work for an end, oibriú d'fhonn cuspóir a bhaint amach. Working from the principle that . . ., cuir i gcás go . . .; abair go, . . 2a(Of machine) Oibríonn. It's not working, tá ainghléas air. System that works well, modh m oibre a fhónann. Tools worked by compressed air, uirlisí a oibríonn le comhbhrú aeir, b(Of drug, physic) Oibríonn, fónann, téann i gcion. His scheme did not work, níor éirigh lena scéim. 3(Of yeast) Oibríonn, coipeann. 4aHis mouth was working, bhí oibriú ar a bhéal. b(Of sailing ship) To work westwards, luí siar, bualadh siar, in aghaidh na gaoithe. (Of angler) To work upstream, an abhainn a iascaireacht romhat suas. II►work, v.tr.1Cuirim, coinním (duine) ag obair. He worked us too hard, bhain sé barraíocht oibre asainn. He'll work himself to death, maróidh sé é féin ag obair, 2aTo work a machine, meaisín a oibriú. It is worked by electricity, le leictreachas a oibríos sé, atá sé ag gabháil. bStiúraim (seirbhís). cCuirim (plean) i bhfeidhm. 3aTo work magic on s.o., draíocht a imirt ar dhuine. To work a miracle, míorúilt a dhéanamh. To work a cure, leigheas (duine) a dhéanamh. To work mischief, aimhleastóireacht a dhéanamh; olc a chothú, a chur ar bun. The destruction wrought by the fire, an scrios a rinne an dóiteán. F: I will work it if I can, féachfaidh mé leis má fhéadaim; déanfad an beart má fhéadaim. bTo work a problem, ceist a fhuascailt. 4Bróidním (gréas). Worked in silver, maisithe le hairgead. 5aTo work an incident into a book, eachtra a fhí, a thabhairt, isteach i leabhar. bHe worked his hands free, d'oibrigh sé a lámha as an gceangal; d'éirigh leis a lámha a scaoileadh. cHe worked his way to the front, bhrúigh sé roimhe chun tosaigh. 6aOibrím (miotal, adhmad); déanaim saoirseacht ar (adhmad, chloch). bTo work iron into a horseshoe, crú a dhéanamh d'iarann. cTo work oneself into a rage, bheith ag cnuasach feirge. 7aOibrím, saothraím, (mianach, talamh). bTraveller working the western counties, taistealaí i mbun na gcontaetha thiar. 8Nau: To work one's passage, do phaisinéireacht a oibriú; do bhealach a shaothrú.