long1,Ia.Fada. 1It is six feet long, tá sé sé troithe ar a fhad. How long is the table?cén fad an bord?A long dress, gúna íochtarach. To make sth. longer, fad a chur le rud. To take the longest way round, an timpeall a ghabháil. The best by a long way, an ceann is fearr go mór agus go fada. Two long miles, dhá mhíle fhada. A long road, bóthar buan. He pulled a long face, chuir sé fad mo bhoise de phus air féin. He has a face as long as a fiddle, tá fad an lae amáraigh de phus air. She has a long tongue, tá fad ina teanga, tá sí róchabach. A very long story, scéal ó Shamhain go Bealtaine. To be long in the arm, bheith fadghéagach. 2(In time) How long are the holidays?cá fhad a mhairfeas na laethanta saoire?The long vacation, an tsaoire fhada. The days are getting longer, tá fad ag teacht sa lá; tá an lá ag dul chun síneadh. It will take (us) a long time, tógfaidh sé i bhfad (orainn); bainfidh sé tamall maith asainn. They are a long time, a long while (in) coming, is fada gan teacht iad. It is a long time since I saw him, is fada nach bhfaca mé é; ní fhaca mé le na cianta é. A long time ago, i bhfad ó shin. It will be a long time before the agitation dies down, is fada go gciúnóidh an racán. To wait for a long time, fanacht tamall fada; tamall fada a thabhairt ag feitheamh. For a long time he was thought to be dead, ar feadh i bhfad ceapadh go raibh sé marbh. For a long time past he had been contemplating this step, le fada roimhe sin bhí sé ag cuimhneamh ar an méid sin a dhéanamh. It will not happen for a long time, is fada go dtarlóidh sé. At long last, faoi dheireadh thiar. Three days at the longest, trí lá ar an gcuid is mó dhe. Mil: Navy: Long-service men, lucht fadseirbhíse. 3Long price, luach mór. Long bill, bille mór; bille iomarcach. Long purse, sparán teann. Com: Long hundred, céad mór. 4Long-stemmed, gasfhada; (of glass) cosfhada. Long-leaved, fad-duilleogach. II►long, s.1aHe knows the long and the short of the matter, tá bun agus barr an scéil aige. The long and the short of it is that. . ., is é mín agus réiteach, bun agus barr, an scéil go . . . bPros: Longs and shorts, siollaí mpl, gutaí mpl, fada agus siollaí, gutaí, gearra. 2Before long, ere long, go gairid, roimh i bhfad. I shall not be away for long, ní bhead i bhfad imithe. I haven't long to live, ní fada eile a mhairfead; is gearr le dul agam; is gearr uaim. It will not take long, ní thógfaidh sé i bhfad. I had only long enough to ..., ní raibh d'uain agam ach . . . III►long, adv.1aI bhfad. Have you been here long?bhfuil tú i bhfad anseo?He has been there ever so long, tá sé na cianta fada ann. Long live the king!gura fada buan é an rí! go maire an rí!Stay as long as you like, fan cibé fad is maith leat. As long, so long, as I live, le mo ré, le mo mharthain. You may do as you like so long as you leave me alone, féadfair do rogha rud a dhéanamh fad agus ligeann tú domsa, ach ligean domsa. To be long (in) doing sth., bheith mall, fada, righin, ag déanamh ruda. He was not long in, about, over, setting up a ladder, ní raibh aon mhoill air dréimire a chur ina sheasamh. You aren't long about it, níl tú i bhfad leis. He won't be long, ní bheidh sé i bhfad; ní bheidh aon mhoill air. Now we shan't be long! (i) beag an mhoill anois orainn! (ii) tá linn anois. It won't be long until . . ., is gearr go . . . It will be long before we see his like, is fada arís go bhfeicfimid a leithéid. It is long since I saw him, is fada nach bhfaca mé é. F: So long!slán leat go fóill!bLe fada. I have long been expecting him, is fada mé ag feitheamh leis. cHow long?cá fhad?How long have you been here?cén t-achar anseo thú?How long will it be until. . .? cá fhad go . . .? How long does your leave last?cé mhéad saoire atá agat?2Long, before, after, i bhfad roimhe sin, ina dhiaidh sin. Not long before, after, tamall beag roimhe sin, ina dhiaidh sin. He died long since, long ago, is fadó a fuair sé bás. 3All day long, i rith an lae; ó mhaidin go faoithin. His life long, i gcaitheamh a shaoil; lena bheo. 4I could no longer see him, ní fhéadfainn é a fheiceáil a thuilleadh. I could not wait any longer, ní fhéadfainn fanacht níos sia. How much longer will it last?cá fhad eile a mhairfeas sé?5Long extended line, líne atá sínte go mór. Long felt want, easpa atá le fada ann.
long2, v.i.To long for sth., beith ag tnúth le rud; dúil chráite a bheith ag duine i rud. I long for home, tá cumha orm i ndiaidh an bhaile. I long to see her, is fada liom go bhfeicead í; tá mé ag tnúth lena feiceáil.